18 ژوئن 2024 - بیماران مبتلا به دیابت همچنان که برای مدیریت این بیماری مزمن تلاش می کنند با انبوهی از مشکلات سلامتی بالقوه روبرو هستند. از این میان، یکی از عوارض بسیار نگران کننده، خطر از دست دادن بینایی در اثر رتینوپاتی دیابتی است.

محققان دانشگاه علوم بهداشتی اوکلاهاما و مرکز سرطان MSK در حال مطالعه ی یک درمان جدید و انقلابی برای رتینوپاتی دیابتی هستند که می تواند پیش آگهی این بیماران را تغییر دهد.

پرفسور جولیا بوسیک، استاد و رئیس دپارتمان بیوشیمی و فیزیولوژی، با همکاری دکتر ریچارد کولسنیک از مرکز سرطان MSK، مقاله‌ای را در مجله Cell Metabolism منتشر کردند که توضیح می‌دهد چگونه "ایمونوتراپی ضد سرامید" می‌تواند علت اصلی این بیماری را برطرف، و پیشرفت به سمت نابینایی را در مراحل ابتدایی نسبت به درمان های قبلی، متوقف کند.

پرفسور بوسیک گفت: "با افزایش دیابت، عوارض این بیماری نیز در حال افزایش است، هم اکنون یک سوم از بزرگسالان بالای 40 سال مبتلا به دیابت به رتینوپاتی مبتلا هستند که در صورت عدم درمان، می تواند منجر به نابینایی شود. از دست دادن بینایی یکی از ترسناک ترین عوارض برای بیماران دیابتی است".

این نابینایی در اثر تجمع لیپیدها یا چربی های خونریزی دهنده ایجاد می شود. اینها به عنوان نقاط تاریک در میدان دید شروع می شوند، اما می توانند با تکثیر، بینایی را تهدید کنند و در نهایت باعث کوری شوند.

به گفته­ی پرفسور بوسیک، در حال حاضر دو درمان برای رتینوپاتی دیابتی وجود دارد، اما هر دو پیامدهای سلامتی جدی دارند و نسبتاً تهاجمی هستند. یکی شامل لیزرهایی است که عروق شبکیه را می سوزانند تا خونریزی را متوقف کنند. دیگری شامل تزریق دارو بطور مستقیم به چشم است که می تواند پیشرفت بیماری را متوقف کند. اما این درمان ها فقط گاهی موثر هستند.

محققان در حال کار بر روی یک درمان جدید هیجان انگیز هستند که می تواند علت اصلی رتینوپاتی دیابتی را برطرف کند. پرفسور بوسیک در ادامه تحقیقاتی که در دانشگاه ایالتی میشیگان آغاز کرد، نگاهی دقیق‌تر به لیپیدها، به‌ویژه مسیرهای چربی در شبکیه چشم، و چگونگی تأثیر دیابت بر آنها انداخته است.

او و تیمش دریافتند که نوع خاصی از لیپید بسیار مخرب یا سرامید بسیار مضر در چشم بیماران مبتلا به رتینوپاتی دیابتی وجود دارد. آنها کشف کردند که این سرامیدها، پس از تحریک توسط نوع دیگری از سلول ها – با ترشح سیتوکین ها - به هم می چسبند و به نواحی بزرگی می چسبند که باعث ایجاد سیگنال های التهابی مخرب به سلول های چشم می شوند. این باعث مرگ سلولی و پیشرفت رتینوپاتی دیابتی می شود.

با همکاری آزمایشگاه دکتر کولسنیکدر مرکز سرطان MSK، تیم پرفسور بوسیکسپس توانست یک آنتی بادی علیه این لیپیدها بسازد تا از تجمع سرامیدها جلوگیری کند و از آسیب به سلول های سالم در شبکیه چشم جلوگیری نماید. نتایج مطالعات در مدل‌های کشت سلولی و حیوانی امیدوارکننده بود.

پرفسور بوسیک توضیح داد: شاید مهم‌ترین پیشرفت درمان فعلی این است که به علت اصلی رتینوپاتی، برخلاف علائم دیررس و توقف پیشرفت در مرحله تهدیدکننده بینایی، رسیدگی می‌کند. همچنین می توان آن را به صورت سیستمیک تجویز کرد، بنابراین نیازی به تزریق در چشم نیست. با توجه به ماهیت تهاجمی و نگرانی‌های ایمنی، درمان‌های موجود در حال حاضر تنها در مراحل بسیار پایانی بیماری زمانی که بینایی تهدید می‌شود، استفاده می‌شوند.

پرفسور بوسیک گفت: «اگر ما یک درمان سیستمیک ایمن داشته باشیم، می‌توانیم در مراحل خیلی زودتر زمانی که بیماری تازه شروع به پیشرفت کرده است، آن را اعمال کنیم تا مطمئن شویم که هرگز بیماری به مرحله ی پیشرفته نمی‌رسد».

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2024-06-potential-treatment-option-diabetic-retinopathy.html